Roman Polański: Ścigany i pożądany (2008)

Zanim wydasz wyrok, obejrzyj dokument

Katarzyna Kasperska

Jeden z naszych bodajże najwybitniejszych reżyserów, życie miał tyleż samo ciekawe, co tragiczne. Jeżeli wierzyć moralnym autorytetom znad Wisły, to kontrowersyjny Roman Polański stał się m.in. pierwszą w historii, męską ofiarą wyuzdanej13-latki, ze skłonnością do szampana, narkotyków i rozbieranych sesji zdjęciowych. Aktualnie, już po oddaleniu wyroku o ekstradycję, możemy wreszcie zobaczyć na DVD, głośny dokument Mariny Zenovich ‘Polański: Ścigany i pożądany’. Wśród archiwalnych materiałów, cały projekt reżyserki przedstawi nam skompresowany obraz nie tyle zbrodni i kary, co cynicznego i spragnionego poklasku amerykańskiego wymiaru sprawiedliwości, w którym prokuratorzy i sędziowie pełnią rolę bohaterów masowej wyobraźni.

Nie ma tu żadnych nowych, sensacyjnych materiałów, a jednak efekt przypomina pełnokrwisty dramat sądowy.

Zenovich nie dochodzi prawdy o tym, co wydarzyło się owego dnia między Polańskim a Geimer. Nie podważa ani reputacji dziewczyny (która przyznała, że reżyser nie był jej pierwszym kochankiem), ani nie usprawiedliwia 44-letniego wówczas mężczyzny (który przyznał się do stosunku z nieletnią). W centrum zainteresowań reżyserki jest proces, który szybko stał się medialnym spektaklem.

Roman Polański jest z pewnością podziwianym artystą, uważanym za jednego z największych światowych reżyserów. Jednak jego reputacja jest raz na zawsze zszargana.

Oskarżenie o gwałt na 13-latce (w amerykańskim prawie każdy stosunek z osobą nieletnią jest tak kwalifikowany) i ucieczka ze Stanów Zjednoczonych, by uniknąć więzienia, sprawiły, że w Stanach Zjednoczonych myśli się o Polańskim nieszczególnie dobrze. Jednak jak faktycznie wyglądała sprawa Polańskiego?

W swojej niezmiernie ciekawej wersji tej kontrowersyjnej, i jak się okazuje, bardzo, bardzo skomplikowanej sprawy, reżyserka Marina Zenovitch pokazuje intrygującą i inną od oficjalnie przyjętej, inteligentną wersję wydarzeń sprzed lat. Tym samym rzuca zupełnie nowe światło na decyzję Polańskiego o ucieczce ze Stanów Zjednoczonych do Europy. I pokazuje, że zaistniałe kontrowersje w kwestiach prawnych.

Biorąc pod uwagę wszystkich kluczowych graczy w tej sprawie: prawników, ofiarę i media, i koncentrując się na postępowaniu sędziego Rittenbanda (nieżyjącego od 16 lat), który prowadził sprawę Polańskiego niewątpliwie dziwne, a także wydobywając na światło dzienne duże ilości materiału filmowego z przeszłości oraz włączając odkrywcze wywiady z teraźniejszości, dokument „Polański: Ścigany i pożądany” wyraźnie rozwija tezę o pomyłce sądowej.

Równocześnie dokumentalistka stroni od apologii dla Polańskiego. Po prostu, jak rasowy twórca filmów dokumentalnych, stara się zrozumieć i wyjaśnić wydarzenia sprzed lat, wokół których narosły mity, legendy i przypuszczenia. To film zasługujący na szczególną uwagę. Wnosi do całej tej sprawy nowe konteksty i stawia odważne pytania. Tego dokumentu nie można przegapić!