Michał Burszta: Kobieta za burtą

Pisanie o festiwalu w Gdyni należy do stałego zestawu masochistycznych zachowań ludzi piszących o filmie. Co roku ponawia się ten sam rytuał, wszyscy mówią, że będzie źle, następnie diagnoza się potwierdza, po czy następują pełne fałszu szlochy i dramatyczne pytanie: dlaczego? Dlaczego znowu tak mizernie, przewidywanie a czasem po prostu żenująco?

Rytuały powtarzane bez przekonania są zwyczajnie nudne, więc nie zamierzam w nich uczestniczyć. Mnie tegoroczny festiwal nie zaskoczył a więc i nie rozczarował. Zaskoczyła mnie za to opinia wygłaszana przez niektórych twórców już po zakończeniu imprezy, a mianowicie, że to był w kinie rok „mocnych kobiecych postaci”. Czyżby?

Zacznijmy od truizmu: w polskim kinie postaci kobiecych nie ma. Nawet „Katyń” szumnie zapowiadany, jako historia tragedii przedstawiona z punktu widzenia żon zamordowanych oficerów, okazał się opowiastką o matronach i świętych dziewicach, jakichś widmach idei kobiecości. I jest to w naszym kinie niestety normą. W tym roku w Gdyni rzeczywiście było sporo ról granych przez kobiety, ale ani jednej pełnokrwistej kobiecej postaci.

Zacznijmy od nagrodzonej za najlepszą rolę kobiecą Magdaleny Boczarskiej. Zakochana agentka, która w „Różyczce” rozdarta jest między posągowo uczciwym intelektualistą a nieokrzesanym, ale zmysłowym UB-ekiem, mimo starań aktorki jest tylko marionetką. Zabawką w rękach historii i mężczyzn. Trudno kupić tę postać, choć rozumiem założenie historii dziewczyny „bez właściwości” i kolejnej wariacji wokół mitu o Pigmalionie. Wolałbym jednak raz zobaczyć jakąś kobietę, której nie trzeba kształtować od podstaw, bo doskonale radzi sobie z tym sama.

Statystycznie najwięcej kobiet wystąpiło w „Wenecji” Jana Jakuba Kolskiego, ale na liczbach się kończy. Postaci tworzą tu bowiem pewien portret zbiorowy, sentymentalny ornament dla wspomnień głównego bohatera. Magdalena Cielecka, Agnieszka Grochowska, czy Teresa Budisz – Krzyżanowska, mimo ciekawych kreacji, nie są tu nikim więcej jak personifikacją kobiecego mitu, który uosabia się w spojrzeniu małego chłopca.

Zobacz także:

LEGENDARNA KUSICIELKA. O KIM MOWA?

PIERWSZE PIERSI POLSKI

WSTYDLIWE WPADKI GWIAZD

POLSKIE SEKSBOMBY BEZ MAKIJAŻU I STYLIZACJI