Bartosz Żurawiecki: Otwórzmy oczy!

Mam tę przykrą i nieuleczalną skłonność, że co jakiś film obejrzę, to zaraz go sprowadzam do polskich realiów. Dumam, czy dałoby się coś takiego u nas nakręcić i przeważnie dochodzę do wniosku, że owszem, dałoby się, ale z różnych, nie zawsze jasnych dla mnie powodów, nikt tego nie zrobił. Tak - przyznaję – cierpię na syndrom znany pod nazwą „Słoń a sprawa polska”.

Ostatnio słoniem okazał się debiutancki film izraelskiego reżysera Haima Tabakmana „Oczy szeroko otwarte”. Rzecz opowiada o ortodoksyjnym Żydzie – mężu, ojcu, głowie rodziny, mężczyźnie w średnim wieku - który niespodziewanie zakochuje się w młodzieńcu.

W recenzjach, jakie się ukazały w naszym kraju, pisano o hermetycznym świecie wyznawców judaizmu, w którym homoseksualizm stanowi najgłębsze tabu, o konflikcie między nakazami religii a potrzebami ciała. Wiele z tych tekstów zdawała się sugerować, że film pokazuje jakieś egzotyczne dla nas zjawisko – tak jakby fakt, że bohaterowie noszą jarmułki narzucał ogromny dystans odbiorczy i poznawczy.

A przecież kwestia religia versus natura to bardzo polski temat. Rzekłbym nawet, bardziej polski niż izraelski. Tam bowiem dotyczy tylko pewnej grupy - spora część społeczeństwa jest bowiem zlaicyzowana, a i prawodawstwo ma świecki charakter. W Polsce natomiast obłuda katolicka wpływa zarówno na obyczaje, jak i na życie społeczne oraz polityczne.

Historii podobnych do tej opowiedzianej przez Tabakmana znalazłoby się u nas tysiące. Zresztą, nie jedno już pismo kolorowe zamieściło reportaż o kobietach odkrywających po latach małżeństwa, że ich mąż jest gejem. Można także zajrzeć na fora internetowe, gdzie osoby homoseksualne opisują problemy z rodziną i Kościołem albo zastanawiają się - często używając dramatycznego języka - jak pogodzić swoją orientację z byciem katolikiem.

Zresztą w polskim kinie zdarzyły się filmy podejmujące temat zakazanych namiętności. I to niekiedy...