Roman Polański: Ścigany i pożądany (2008)

Jeden z najwybitniejszych reżyserów w Polsce, życie miał tyleż samo ciekawe, co tragiczne. Jeżeli wierzyć moralnym autorytetom znad Wisły, to kontrowersyjny Roman Polański stał się m.in. pierwszą w historii męską ofiarą wyuzdanej13-latki ze skłonnością do szampana, narkotyków i rozbieranych sesji zdjęciowych.
Aktualnie, już po oddaleniu wyroku o ekstradycję, możemy wreszcie zobaczyć na DVD głośny dokument Mariny Zenovich "Polański: Ścigany i pożądany".
Wśród archiwalnych materiałów, cały projekt reżyserki przedstawi nam skompresowany obraz nie tyle zbrodni i kary, co cynicznego i spragnionego poklasku amerykańskiego wymiaru sprawiedliwości, w którym prokuratorzy i sędziowie pełnią rolę bohaterów masowej wyobraźni.

Film żartobliwie można by określić jako naukę i rozrywkę w jednym, tak jak kiedyś disneyowskie animacje uczyły nas społecznych zachowań i wartości moralnych. Pokazywały jak dzielić się z innymi, współczuć, pomagać i być tolerancyjnym dla wszystkich. Teraz dokumenty, a w szczególności Zenovich, uczy nas empatii, samodzielnego myślenia, jak nie ufać obcym i jak wierzyć w siebie oraz nigdy się nie poddawać. A cały ten seks, sława i niepełnoletność jest dla naszej rozrywki. Jednym zdaniem film z cyklu „bawi i uczy” dla dorosłych, przynajmniej tak jest, kiedy realizuje go Marina Zenovich.

3 lata temu, w 2007 roku, podczas międzynarodowego festiwalu w Cannes, niemałe poruszenie wywołał film, ukazujący kulisy tzw. afery Polańskiego. Amerykańską dokumentalistkę, prezentując z niepodważalną dokładnością wszystkie zaistniałe okoliczności tamtych wydarzeń oraz samych zainteresowanych, nie interesowało w efekcie końcowym samo przestępstwo, którego dopuścił się Polański. Nie starała się analizować tamtych wydarzeń, ani nie poddawał całą sytuację pod moralny osąd publiczności.

Zenovich w swoim filmie obserwuje przede wszystkim amerykańską jurysdykcję na przykładzie procesu polskiego reżysera w latach ’70. Autorka stawia pytanie, a ówcześni obserwatorzy całego procesu chętnie odpowiadają, dlaczego Polański zdecydował się na ucieczkę i wieczną banicję. Amerykanka prezentuje tezę, w której Roman Polański ucieka nie przed wyrokiem sądu, czy też - generalnie rzecz ujmując – prze karą za swoje czyny, ale przed niesprawiedliwym procesem. Marina Zenovich w swoim dokumencie przedstawia sędziego, który przewodniczył procesowi reżysera - Laurence’a J. Rittenbanda, jako osobę stronniczą i w pierwszej kolejności zabiegającą o uwagę mediów. Wyłuszcza w zebranych materiałach także presję, którą na sędziego wywierał zastępca prokuratora okręgowego Los Angeles.
Cały czas w filmie ‘Polański: ścigany i pożądany’ Zenovich rzetelnie relacjonuje proces kontrowersyjnego twórcy, a raczej absurdalny spektakl jaki zorganizowali przedstawiciele zachodniego wymiaru sprawiedliwości, żądni medialnej autokreacji. Sam Rittenband, jako król zwierzęcego folwarku, zbyt często wypowiadał się krytycznie o Polańskim i to na forum publicznym, jeszcze przed ustaleniem wyroku.