Tetro (2009)

Czyżby kryzys minął? Po nieudanej "Młodości stulatka" poprzedzonej dwunastoletnią przerwą, Francis Ford Coppola wraca w końcu z filmem może nie rewelacyjnym, ale całkiem przyzwoitym, przywołującym z pamięci jego artystyczną płodność w latach osiemdziesiątych. Ale dziś jest już innym człowiekiem - artystą wycofanym, żyjącym na peryferiach popularności, świadomie pozbawionym dostępu do masowej publiki. "Tetro" to kino skromne, artystyczne, a jednocześnie wyzbyte nadęcia wspomnianej już "Młodości...". Osobiste. Bo czyż opowiadając o kryzysie twórczym tytułowego bohatera, Coppola nie mówi nam czegoś o sobie samym?

Jego film jest historią dwóch braci - tytułowego Tetro (świetny jak zawsze Vincent Gallo), który po bliżej niedookreślonych wydarzeniach z przeszłości zrywa kontakt z rodziną, oraz Benniego (debiutant Alden Ehrenreich), który przybywa jego tropem do Argentyny. Ich konfrontacja jest przyczynkiem do rozpisania półsensacyjnej, półromantycznej psychodramy, w której obłęd miesza się ze sztuką, miłość z nienawiścią... i tak dalej. "Tetro" to wytrawna manipulacja filmową fikcją, pod którą kryje się autobiograficzna esencja. Trudno nie dostrzec w fabule choć części analogii do artystyczno-rodzinnych perturbacji samego reżysera.

Czyżby zatem Coppola stał się kolejnym twórcą, który posługuje się filmem jako metaforą własnego życia? Być może. Czego by za pomocą "Tetro" nie próbował nam o sobie powiedzieć, przyznać trzeba, że robi to w sposóby wyzbyty typowej podobnym dokonaniom grafomanii. To przede wszystkim sprawnie opowiedziana i świetnie zagrana historia twórczej pasji hamowanej traumatycznymi doświadczeniami. A zatem krok pierwszy przełamany. Skoro o własnym kryzysie jako reżysera filmowego potrafi Coppola opowiadać bez zadęcia, pozostaje nam czekać na kolejny jego film.

Marcin Chmielewski