Wszystkie drogi prowadzą do Łodzi

Wygląda na to, że David Lynch nakręcił film wielce kłopotliwy: za długi, za nudny, za ciemny, za tajemniczy, za brzydki itd. itp. Wstydzi się go chyba nawet polski dystrybutor, który nie chciał zrobić pokazu prasowego. Niesłusznie, bo akurat dziennikarze i krytycy mają sporo cierpliwości do Lyncha i wiele potrafią mu wybaczyć.

A tak zwana „szeroka publiczność”? Tu już odpowiedź jest równie niejednoznaczna jak fabuła „Inland Empire”. Na seansie przedpremierowym, na którym byłem, widownia podzieliła się na trzy frakcje: członkowie pierwszej systematycznie opuszczali salę w czasie projekcji (jedni już po godzinie, inni wytrwali aż 170 minut, by skapitulować tuż przed końcem), drugiej – wiercili się w fotelach, chichotali i rzucali w stronę ekranu kąśliwe uwagi, natomiast trzeciej – w trudnym skupieniu próbowali wgryźć się w obraz i ulec atmosferze filmu, no bo to przecież dzieło nie byle kogo, jeno samego Lyncha.

Tym razem autor „Zagubionej autostrady” nikomu nie okazał łaski, nie zastosował żadnych ułatwień czy taryf ulgowych. Słyszałem nawet, że jak dystrybutorzy amerykańscy nalegali, by nieco skrócił „Inland Empire”, on jeszcze je wydłużył o dziesięć minut.

Pytanie teraz, czy warto zmagać się z tym monstrualnym płodem wyobraźni? Moja odpowiedź brzmi – niestety, nie warto. Nuda, zmęczenie, prowokacja bywają twórcze, a nawet olśniewające. Wyrywając widza z życiowej i filmowej rutyny, mogą pomóc w przeniesieniu go na drugą stronę lustra. I Lynch dotąd potrafił dokonywać takich przeniesień.

Tymczasem, oglądając „Inland Empire” nie mogłem opędzić się od wrażenia, że mam przed sobą wymęczoną, trzygodzinną etiudę jakiegoś „awangardowego”, a średnio uzdolnionego studenta łódzkiej Filmówki, naśladującego... Davida Lyncha. Oczywiście, wrażenie to poniekąd brało się stąd, że część zdjęć powstała w Łodzi, której atmosferze…