Bartosz Żurawiecki: Wino, kobiety i smutek

Pewien problem z ostatnimi filmami Woody’ego Allena polega na tym, że trochę za szybko ulatują z pamięci. Nie wiem, dlaczego – są przecież nadal zabawne, inteligentne, nawet błyskotliwe, często przewrotne. Ale może jednak za mało zabawne, inteligentne, błyskotliwe i przewrotne? Albo też za mocno tkwią nam (mi) w pamięci dawne filmy Allena, więc dla tych nowych brakuje już miejsca?

„Vicky Cristinę Barcelonę” widziałem parę tygodni temu i z niejakim trudem próbuję teraz odtworzyć detale fabuły. Przypominam sobie głównie twarz Marii Eleny, granej przez Penelopę Cruz -zmęczoną i wyzywającą zarazem , znaczoną nadużywaniem alkoholu i środków antydepresyjnych.

Ale pamiętam coś jeszcze. I to coś, jak sądzę, korzystnie wyróżnia „Vicky Cristinę…” na tle kilku wcześniejszych filmów Allena. Bo to smutna, a nawet gorzka komedia. Nikt z bohaterów, może poza pragmatycznym i zdrowym Amerykaninem Dougiem, nie jest tu szczęśliwy. A na końcu wszyscy są jeszcze bardziej nieszczęśliwi niż na początku. Oczekiwania się nie ziściły, czy też ziściły się na opak, pokusy okazały się zdradliwe, próby zejścia z obranej wcześniej drogi postępowania zaprowadziły na manowce.

Spotkanie różnych kultur, temperamentów i stylów życia – racjonalnej Ameryki i artystowskiej Hiszpanii - było dla obu stron bardziej bolesne niż wzbogacające. Rozsądna Vicky już nigdy nie pozwoli sobie na spontaniczność i niemądre uniesienia, nierozsądna Cristina przeżyje jeszcze wiele miłosnych rozczarowań, cioteczka Judy dalej będzie po kryjomu zdradzać męża, a Juan Antonio i Maria Elena zapewne któregoś dnia pozabijają się nawzajem.

Ta komedia niespełnień nie byłaby może tak dojmująca -dla nas i dla bohaterów – gdyby nie została rzucona na tło radosnej, kolorowej i, jak to się teraz obowiązkowo pisze w błyszczących magazynach, magicznej Barcelony. Miasto dało Allenowi pieniądze na realizację , a ten z pozoru wywiązał się bez zarzutu z promocyjnych powinności.

Jest obowiązkowy Gaudi, są urokliwe knajpy i uwodzicielscy artyści. Wino, kobiety (mężczyźni), śpiew i dźwięki gitary. Allen zilustrował nawet badania (czy raczej „badania”), z których wynika, że Barcelona jest tym miastem, po przybyciu do którego turysta najszybciej znajduje okazję do seksu.

W filmie grany przez Javiera Bardema, Juan Antonio bez zażenowania podchodzi w restauracji do Vicky i Cristiny, by zaproponować im łóżkowy tercecik. Nader skutecznie wykreowany w ostatnich latach mit Barcelony obiecuje, że przeżyjesz tu ekstazę zarówno duchową, jak i seksualną. Zakochasz się, wpadniesz w zachwyt, nasycisz zmysły, dotkniesz prawdziwej sztuki, a do tego dobrze się najesz, napijesz i opalisz.