wp

John Wayne - Najnowsze informacje

Trwa ładowanie...
Zdjęcie
Podziel się
wp

Legendarny aktor amerykański, będący największą ikoną kina spod znaku westernu. Symbol prawego i sprawiedliwego Amerykanina-patrioty, umiejętnie walczącego o swoje, zawsze słuszne ideały i wzór pozytywnego bohatera. Jego znakami rozpoznawczymi były: wysoki wzrost, charakterystyczny chód i sposób mówienia, co, wraz z nieodłącznymi rekwizytami kowbojskimi (apaszka, kapelusz, para koltów przy biodrach) ukształtowało jego wizerunek archetypowego szeryfa. Gwiazda „Rio Bravo”, „Rio Grande”, Rzeki Czerwonej” i „Dyliżansu”, oraz około 150 innych produkcji, głównie westernowych i wojennych.

Urodził się 26 maja 1907 roku w Winterset w stanie Iowa, dorastał na rancho w południowej Kalifornii, gdzie jego rodzina przeprowadziła się z uwagi na lepszy klimat, sprzyjający zdrowiu ojca – farmaceuty. Był pilnym uczniem i uzdolnionym futbolistą, w latach 1925-27 załapał się nawet na stypendium sportowe w University od South California.

Był samorodnym talentem aktorskim, odkrytym przez przypadek. Na plan filmowy trafił już na początku lat 20-tych, jako „chłopak na posyłki” chcący jedynie dorobić do kieszonkowego. Z czasem trafił przed kamery, pierwsze, mało znaczące występy dając w 1926 roku. Po udanej serii dalszych epizodów, zadebiutował w pierwszoplanowej roli w westernie Raoula Walsha „Droga olbrzymów” (1930).

Przez całą dekadę lat 30. był stałym odtwórcą głównych ról w wielu (nierzadko kilku rocznie) westernach („Jeźdźcy przeznaczenia” 1933, „Telegraficzny szlak” 1933, „Granica bezprawia” 1934, „Pustynny szlak” 1935, „Born to the West” 1937, by wymienić tylko niektóre).

Gwiazdą został jednak dopiero pod koniec lat 30-tych, dzięki przełomowej roli Ringo Kida w „Dyliżansie” Johna Forda (1939). Był czołową gwiazdą filmów Forda, u którego zagrał ponad 20 razy. Najważniejszymi owocami ich współpracy były m.in. słynna „kawaleryjska trylogia” („Fort Apache” z Henrym Fondą 1948, „Nosiła żółtą wstążkę” 1949 i „Rio Grande” 1950), „Poszukiwacze” (1956), czy „Człowiek, który zabił Liberty Valance’a” z Jamesem Stewartem (1962).

wp

Niemniej głośne występy Wayne’a związane są z osobą Howarda Hawksa – począwszy od roli w „Rzece Czerwonej” z Montgomerym Cliftem (1948), przez jeden z najsłynniejszych westernów w historii – „Rio Bravo” z Deanem Martinem (1959) i przygodowe „El Dorado” z Robertem Mitchumem (1966), aż po „Rio Lobo” (1970).

Jedynego Oskara, i Złoty Glob przyniosła mu pierwszoplanowa kreacja w „Prawdziwym męstwie” Henry’ego Hathawaya (1970). Wcześniej dwukrotnie nominowany był do Nagrody Akademii – za rolę w wojennych „Piaskach Iwo Jimy” (1950) i za wyreżyserowany i wyprodukowany przez siebie historyczno-przygodowy western „Alamo” (1960).

Osiem lat później ponownie stanął po drugiej stronie kamery, realizując wojenną produkcję „Zielone berety”, która przysporzyła mu wielu wrogów z uwagi na ostentacyjnie wyrażone poparcie dla interwencji USA w Wietnamie (1968).

Wielokrotnie był gwiazdą westernów Andrew V. McLaglena („McLintock!” 1963, „Niezwyciężeni” 1969, „Chisum” 1971, „Synowie szeryfa” 1973). Grał też u Michaela Curtiza „(„W kraju Komanczów” 1962), Johna Hustona (pamiętna kreacja w dramacie „Barbarzyńca i gejsza” 1958), Ottona Premingera („Wojna o ocean” z Kirkiem Douglasem 1965) i Cecila B. DeMille’a („Zdradzieckie skały” z Paulette Goddard 1942).

Cztery lata pod rząd był laureatem nagrody People's Choice Awards dla Najpopularniejszego Aktora (1975-78). Czterokrotnie nagrodzono go też Western Heritage Awards – Złotymi Wranglerami, sześciokrotnie - Golden Laurel Awards (cztery razy z rzędu w latach 1961-64 oraz w latach 1970-71).

wp

Ostatnie, świetne role stworzył w latach 1975-76 u boku Katharine Hepburn w „Rooster Cogburn” Stuarta Millara i obok Lauren Bacall w „Rewolwerowcu” Dona Siegela.

Zmarł na raka, 11 czerwca 1979 roku w Los Angeles.

Data urodzenia

26.05.1907

Miejsce urodzenia

Winterset, Iowa, USA

Data śmierci

11.06.1979

Filmografia

Circus World (Matt Masters)

Synowie Katie Elder (John Elder)

Reunion in France (Pat Talbot)

Rooster Cogburn (Rooster Cogburn)

Strzelec z Kentucky (John Breen)

Piaski Iwo Jimy (John M. Stryker)

Spokojny człowiek (Sean Thornton)

Hondo (Hondo Lane)

Człowiek, który zabił Liberty Valance'a (Tom Doniphon)

Jak zdobyto Dziki Zachód (William Tecumseh Sherman)

Największa historia wszystkich czasów (centurion przy ukrzyżowaniu)

Wojna o pokój (Kaptain Rockwell Torrey)

Prawdziwe męstwo (Marshall Reuben J. 'Rooster' Cogburn)

Bardelys the Magnificent (strażnik)

Great K & A Train Robbery, The

Drop Kick, The (piłkarz)

Four Sons

Forward Pass, The

Men Without Women

Cheer Up and Smile (Bit Part)

Girls Demand Excitement (Peter Brooks)

Three Girls Lost (Gordon Wales)

Deceiver, The (Richard Thorpe)

Range Feud (Clint Turner)

Maker of Men (Dusty)

Texas Cyclone (Steve Pickett)

Two-Fisted Law (Duke)

Hollywood Handicap

Big Stampede (John Steele)

Telegraph Trail (John Trent)

His Private Secretary (Dick Wallace)

Baby Face (Jimmy McCoy)

College Coach (piłkarz)

Man from Utah (John Weston)

Randy Rides Alone (Randy Bowers)

Star Packer (John Travers)

Lawless Frontier (John Tobin)

Neath the Arizona Skies (Chris Morrell)

Desert Trail (John Scott)

Dawn Rider (John Mason)

Westward Ho (John Wyatt)

New Frontier (John Dawson)

Lawless Range (John Middleton)

Lawless Nineties (John Tipton)

Born to the West (Dare Rudd)

California Straight Ahead (Biff Smith)

I Cover the War (Bob Adams)

Pals of the Saddle (Stony Brooke)

Overland Stage Raiders (Stony Brooke)

Red River Range (Stony Brooke)

Night Riders (Stony Brooke)

Wyoming Outlaw (Stony Brooke)

New Frontier (Stony Brooke)

Three Faces West (John Phillips)

Lady from Louisiana (John Reynolds)

Shepherd of the Hills (Young Matt Matthews)

In Old California (Tom Craig)

Pittsburgh (Charles 'Pittsburgh' Markham)

Lady Takes a Chance (Duke Hudkins)

Fighting Seabees (Wedge Donovan)

Tall in the Saddle (Rocklin)

Back to Bataan (Colonel Joseph Madden)

Dakota (John Devlin)

Angel and the Badman (Quirt Evans)

Tycoon (Johnny Munroe)

3 Godfathers (Robert Marmaduke Sangster 'Bob' Hightower)

Wake of the Red Witch (Kapitan Ralls)

Fighting Kentuckian (John Breen)

Operation Pacific ('Duke' Gifford)

Big Jim McLain (Jim McLain)

High and the Mighty (Dan Roman)

Morski pościg (Karl Ehrlich)

Chiński szlak (Tom Wilder)

Conqueror (Genghis Khan)

Poszukiwacze (Ethan Edwards)

I Married a Woman (Siebie)

Barbarian and the Geisha (Townsend Harris)

Horse Soldiers (Colonel John Marlowe)

Challenge of Ideas (Narrator)

McLintock (George Washington McLintock)

Cast a Giant Shadow (General Mike Randolph)

Nation Builds Under Fire (Narrator)

Hellfighters (Chance Buckman)

Rio Lobo (Colonel Cord McNally)

Undefeated (Colonel John Henry Thomas)

Raquel

No Substitute for Victory (Narrator)

Chesty: A Tribute to a Legend (Narrator)

Rabusie pociągów (Lane)

Synowie szeryfa (J.D. Cahill)

Shootist (John Bernard Books)

Playboy: The Story of X (Siebie)

Lady and Gent (Buzz Kinney)

Dyliżans (Henry)

Reap the Wild Wind (Jack Stuart)

She Wore a Yellow Ribbon (Nathan Brittles)

Trouble Along the Way (Steve Williams)

Ken Murray Shooting Stars (on sam)

Hatari! (Sean Mercer)

Najdłuższy dzień (Colonel Benjamin Vandervoort)

Brown of Harvard (piłkarz)

Annie Laurie

Mother Machree

Hangman's House

Speakeasy

Black Watch

Noah's Ark

Words and Music (Pete Donahue)

Salute

Born Reckless

Rough Romance (Lumberjack)

Big Trail, The (Breck Coleman)

Men Are Like That (Lt. Bob Denton)

That's My Boy

Voice of Hollywood No. 13

Shadow of the Eagle (Craig McCoy)

Hurricane Express (Larry Baker)

Ride Him Cowboy (John Drury)

Haunted Gold (John Mason)

Three Musketeers (Tom Wayne)

Central Airport

Somewhere in Sonora (John Bishop)

Life of Jimmy Dolan (Smith)

Riders of Destiny (Sandy)

Sagebrush Trail (John Brant (Smith))

Lucky Texan (Jerry Mason)

West of the Divide (Ted Hayden)

Blue Steel (Marshal John Carruthers)

Trail Beyond (Rod Drew)

Paradise Canyon (John Wyatt)

Texas Terror (John Higgins)

Rainbow Valley (John Martin)

Sea Spoilers (Bob Randall)

Oregon Trail (Kaptain John Delmont)

King of the Pecos (John Clayborn)

Lonely Trail (John Ashley)

Winds of the Wasteland (John 'Johnny' Blair)

Conflict (Pat)

Idol of the Crowds (Johnny Hanson)

Adventure's End (Duke Slade)

Santa Fe Stampede (Stony Brooke)

Three Texas Steers (Stony Brooke)

Allegheny Uprising (Jim Smith)

Long Voyage Home (Ole Olsen)

Seven Sinners (Dan Brent)

Stars Past and Present (Siebie)

Lady for a Night (Jack Morgan)

Man Betrayed (Lynn Hollister)

Spoilers (Roy Glennister)

Desert Command (Tom Wayne)

Without Reservations (Rusty Thomas)

Fort Apache (Captain Kirby York)

Rio Grande (Colonel Kirby Yorke)

Flying Leathernecks (Major Dan Kirby)

Island in the Sky (Captain Dooley)

Rookie of the Year (Mike Cronin)

Jet Pilot (Colonel Shannon)

Wings of Eagles (Frank W. 'Spig' Wead)

Rio Bravo (John T. Chance)

North to Alaska (Sam McCord)

W kraju Komanczów (Jake Cutter)

Flashing Spikes

Rafa Donovana (Michael Patrick 'Guns' Donovan)

War Wagon (Taw Jackson)

El Dorado (Cole Thornton)

Green Berets (Col. Mike Kirby)

Harry Jackson: A Man and his Art (Narrator)

Chisum (John Simpson Chisum)

Directed by John Ford (Siebie)

Big Jake (Jacob McCandles)

American West of John Ford (Siebie)

Cowboys (Wil Andersen)

Cancel My Reservation (Siebie)

Detektyw McQ (Det. Lt. Lon McQ)

Brannigan (Jim Brannigan)

That's Action

Hollywood (Siebie)

We Can Keep You Forever (Siebie)

John Wayne on Film (Siebie)

Legend of the Lost (Joe January)

Dark Command (Bob Seton)

Flying Tigers (Jim Gordon)

In Old Oklahoma (Dan Somers)

They Were Expendable (Rusty Ryan)

Flame of Barbary Coast (Duke Fergus)

Red River (Tom Dunson)

wp
wp
wp