Charles Chaplin - Najnowsze informacje

Trwa ładowanie...
Zdjęcie
Podziel się

Jedna z najwybitniejszych i najbardziej rozpoznawalnych postaci światowego kina, komik wszech czasów, symbol niemej ery kina – z charakterystycznym wąsem, laseczką, czarnym melonikiem i w za dużych spodniach. Aktor, producent, reżyser, scenarzysta.

Urodził się 16 kwietnia 1889 roku w Londynie. Już w wieku 5 lat rozpoczął występy na scenie, jako członek dziecięcego zespołu Eight Lancaster Lads oraz epizodyczny aktor w londyńskich musicalach. Przygodę z kinem rozpoczął dzięki występom w pantomimicznej trupie teatralnej Freda Karno, do której został przyjęty w 1907 roku, a przede wszystkim dzięki tournée, jakie odbył jako jej uczestnik po Wielkiej Brytanii i USA.

Podczas jednego z występów, zwrócił na siebie uwagę znanego producenta Macka Senneta i od 1914 roku rozpoczął współpracę z wytwórnią Keystone, gdzie zrealizowano ok. 35 filmów z jego udziałem, przeważnie z jego imieniem w tytule (na przykład: „Charlie kelnerem”, „Charlie w hotelu”).

Debiutem aktorskim Chaplina był krótkometrażowy film „Aby zarobić na życie” (1914) z reżyserii Henry’ego Lehrmana.

Początkowo występował w filmach w reżyserii innych twórców, jednak począwszy od „Bójki w deszczu” (1914) reżyserował już sam.

W latach 1915-1919 związany był z wytwórniami Essanay, Mutual i First National, by w 1919 założyć (wraz z Fairbanksem, Griffithem i Pickford) United Artists.

Charakterystyczny wizerunek Charliego – włóczęgi pojawił się w jednym z pierwszych filmów „Charlie zadowolony z siebie” (1914) i szybko został zaakceptowany i pokochany przez publiczność.

W 1916 roku zrealizował pierwsza arcydzieło - „Charlie włóczęga”, dzięki któremu zyskał większą swobodę finansową i twórczą.

Kolejne filmy: „Charlie ucieka”, „Charlie na kuracji”, „Charlie policjantem”, a przede wszystkim „Emigrant” (wszystkie z 1917 roku) to sukcesy komercyjne, ale i artystyczne.

W tym ostatnim szczególnie zauważalna jest obecność stałej cechy twórczości Chaplina: pojawienie się wątków melodramatycznych, lirycznych, a czasem nawet tragicznych, tuż obok komicznych.

Umiejętne zespolenie i wyważenie tych kategorii estetycznych w ramach danego dzieła w dużej mierze zadecydowało o geniuszu i popularności twórcy.

Od 1918 roku zmieniła się metoda twórcza Chaplina: zaczął kręcić filmy dłuższe (już nie 5-15 minutowe, a niemal godzinne), przemyślane, siłą rzeczy także dłużej i staranniej się do nich przygotowując.

Pierwszym filmem tego typu był kpiący z wojny i zabroniony przez cenzurę obraz „Charlie żołnierzem” (1918). Kolejne to zdradzający lewicowe sympatie twórcy, melodramatyczny „Brzdąc” (1921), atakujący purytanizm i małomiasteczkowość „Pielgrzym” (1923) i „Paryżanka” (1923) z Edną Purviance.

W 1925 roku powstał film uznawany za najwybitniejsze dzieło Chaplina – „Gorączka złota”, w którym elementy dramatyczne i komiczne zostały splecione najlepiej, a w 1928 – ostatni obraz sprzed przełomu dźwiękowego (co nie oznacza, że ostatni niemy film twórcy) –„Cyrk”, który przyniósł mu pierwszego Oscara za „wszechstronność i geniusz, przejawiany zarówno w działalności reżyserskiej, jak i aktorskiej, scenopisarskiej i producenckiej”.

Choć przełom dźwiękowy mógł okazać się dla twórcy - którego gra oparta była na pantomimie - przysłowiowym gwoździem do trumny, to jednak udało mu się uniknąć porażki.

Pierwszy film Chaplina „po przełomie”, to dzieło z pogranicza dwóch epok w historii kina, będące połączeniem filmu niemego z dźwiękowym.

„Światła wielkiego miasta” (1931), bo o nich tutaj mowa, posiadają ścieżkę dźwiękową skomponowaną przez samego Chaplina oraz „szmery”, nie jest to jednak film mówiony. Ponieważ film odniósł sukces komercyjny, również kolejne dzieło – „Dzisiejsze czasy” (1935) zrealizowane zostało na podobnej zasadzie, a podstawowymi środkami wyrazu pozostały nadal gest i mimika.

W 1940 zrealizował słynne arcydzieło „Dyktator” (nominacja do Oscara za scenariusz i główną rolę), w którym po raz ostatni pojawił się na ekranie w kostiumie trampa. Chaplin całkowicie ośmieszył tu faszyzm, wcielając się w dwie postaci: groteskowego dyktatora, który chce podbić świat absurdalnymi ideami i który ucharakteryzowany jest na Hitlera oraz uderzająco podobnego do niego biednego, żydowskiego fryzjera.

Dwa kolejne filmy charakteryzuje gorzki humor i trudno właściwie uznać je za „komedie” – zarówno „Monsieur Verdoux” (1947, nominacja do Oscara za scenariusz), jak i na poły autobiograficzne „Światła rampy” (1952, Oscar za ścieżkę dźwiękową, otrzymany w 1973 roku) z udziałem Bustera Keatona, tchną właśnie tego typu nastrojem.

W 1952 roku Chaplin przeprowadził się wraz z rodziną do Szwajcarii. Dwa ostatnie filmy zrealizował w Wielkiej Brytanii, jednak ani „Król w Nowym Jorku” (1957) z udziałem Michaela Chaplina, ani „Hrabina z Hongkongu” (1966) z Sophią Loren i Sydneyem Chaplinem nie wzbudziły większego uznania i zainteresowania publiczności, ponosząc komercyjne fiasko.

W 1972 roku otrzymał Honorowego Oscara za „nieoceniony wkład, jaki wniósł w rozwój kina” oraz Honorowego Złotego Lwa w Wenecji za Całokształt Twórczości, a w 1977 – Specjalną Nagrodę BAFTA Academy Fellowship.

W 1975 roku otrzymał szlachecki tytuł, nadany przez królową brytyjską.

Był postacią kontrowersyjną, której towarzyszyła nieco skandalizująca otoczka.

Mimo trwającej 42 lata emigracji, nigdy nie wystąpił o przyznanie mu obywatelstwa tego kraju.

Zmarł 25 grudnia 1977 roku.

Data urodzenia

16.04.2089

Miejsce urodzenia

Lambeth, Londyn

Data śmierci

25.12.1977

Reżyser
Scenarzysta
Filmografia

Hrabina z Hongkongu

Gentleman Tramp, The (siebie)

Brzdąc (Włóczęga)

Chaplin (siebie)

Pieskie życie (Włóczęga)

Cyrk (Włóczęga)

Iron Sky (Adenoid Hynkel)

Twenty Minutes of Love

Star Boarder, The (Star Boarder)

Masquerader, The (aktor filmowy)

Mabel at the Wheel (złoczyńca)

Kid Auto Races at Venice (włóczęga)

His Trysting Place (mąż)

Her Friend the Bandit (bandyta)

Getting Acquainted (małżonek)

Gentlemen of Nerve (fanatyk drogowy)

Cruel, Cruel Love (Lord Helpus)

Caught in the Rain (kelner)

Between Showers (Masher)

Film Johnnie, A (Johnnie)

Knockout, The (sędzia)

Laughing Gas (asystent stomatologa)

Dough and Dynamite (kelner)

Mixed Up (siebie)

His Regeneration (klient)

His New Job (Film Extra)

Night Out, A (hałaśliwy biesiadnik)

Champion, The (pretendent)

Tramp, The (włóczęga)

Work (asystent)

Bank, The (stróż)

Shanghaied (włóczęga)

Night in the Show, A (pan Pest and pan Rowdy)

Charlie Chaplin's Burlesque on Carmen (Don Jose)

Police (włóczęga)

Fireman, The (strażak)

Count, The (uczeń krawca)

Essanay-Chaplin Revue of 1916, The (włóczęga)

Behind the Screen (dekorator)

Chase Me Charlie (Charlie)

Immigrant, The

Adventurer, The (zbiegły skazaniec)

Bond, The (siebie)

Shoulder Arms (rekrut)

Nut, The (Chaplin impersonator)

Hollywood (siebie)

Dusze na sprzedaż (sławna osobistość)

Paryżanka (tragarz)

Show People (siebie)

Dzisiejsze czasy

Herrliche Zeiten (siebie)

Król w Nowym Jorku

When Comedy Was King (siebie)

Days of Thrills and Laughter (siebie)

Hitler - eine Karriere (siebie)

Roaring Twenties, The (siebie)

Great War, The (włóczęga)

Zelig (siebie)

Dyktator

Those Love Pangs (Masher)

Recreation (włóczęga)

Property Man, The (właściciel)

Mabel`s Strange Predicament (włóczęga)

Mabel`s Married Life (mąż)

Mabel`s Busy Day (Tipsy Nuisance)

His New Profession (Charlie)

His Musical Career (wnioskodawca)

Fatal Mallet, The (starający się)

Face on the Bar Room Floor, The (artysta)

Busy Day, A (żona)

Making a Living (kanciarz)

Tango Tangles (nietrzeźwy tancerz)

His Favorite Pastime (pijący)

Rounders, The (hałaśliwy biesiadnik)

New Janitor, The (stróż)

His Prehistoric Past (Pan Weakchin)

Tillie`s Punctured Romance (Charlie)

In the Park (Charlie)

Jitney Elopement, A (starający się)

Woman, A (dżentelman)

Carmen (Don Jose)

Floorwalker, The (włóczęga)

Vagabond, The (muzyk uliczny)

One A.M. (nietrzeźwy)

Pawnshop, The (pracownik lombardu)

Rink, The (kelner)

Easy Street (Derelict)

Cure, The (alkoholik w uzdrowisku)

Dog`s Life, A (włóczęga)

Triple Trouble (Janitor)

Idylla na wsi (złota rączka)

Dzień zabawy

Idle Class, The (włóczęga)

Dzień zapłaty (robotnik)

Pielgrzym

Circus, The (włóczęga)

Światła wielkiego miasta

Golden Age of Comedy, The (siebie)

Chaplin Revue, The (narrator)

30 lat śmiechu (siebie)

Ken Murray Shooting Stars (on sam)

Światła rampy

Big Parade of Comedy, The (siebie)

Gorączka złota

Pan Verdoux