ycipk-472vgm
ycipk-472vgm

Martin Scorsese - Najnowsze informacje

Trwa ładowanie...
Miejsce urodzenia:

Queens, New York, USA

Reżyser:
Scenarzysta:
Filmografia:
Zdjęcie
Podziel się

Jeden z najwybitniejszych twórców światowego kina, scenarzysta, reżyser, aktor i producent amerykański. Urodził się 17 listopada 1942 roku w Nowym Jorku.

Pochodzi z rodziny o włoskich (a konkretnie: sycylijskich) korzeniach, co nie pozostawało bez wpływu na jego filmy, w których zawsze dało się wyczuć echa właśnie tego dziedzictwa kulturowego. Najpierw studiował w seminarium duchownym, szybko jednak porzucił tę drogę życiową dla filmu. Studiując kierunek reżyserski na Uniwersytecie w Nowym Jorku (dyplom w 1964 roku) spotkał się m.in. z Oliverem Stonem i Spike’iem Lee, a także zrealizował tam pierwsze, krótkometrażowe filmy.

* Jego debiutem pełnometrażowym był niskobudżetowy film z 1967 roku „Kto puka do moich drzwi?”, który – choć pokazywany na Festiwalu w Chicago, nie znalazł jednak dystrybutora. W 1970 roku Scorsese pracował jako montażysta słynnego dokumentu „Woodstock”, w 1972 w wytwórni Rogera Cormana zrealizował „Wagon towarowy Bertha”, jednak prawdziwy rozgłos przyniosły mu *„Ulice nędzy” (1973), film promujący- oprócz nazwiska samego reżysera także dwójkę mało znanych wówczas aktorów: Harveya Keitela i Roberta De Niro, z których szczególnie ten drugi zaistnieje w późniejszych dziełach reżysera w sposób szczególny.

Od tego momentu zaczęła się właściwa kariera Scorsesego. W 1974 roku zrealizował kontestacyjny film drogi „Alicja już tu nie mieszka” (nominacja do nagrody BAFTA i do nagrody w Cannes), zaś dwa lata później – głośnego „Taksówkarza” (1976) nagrodzonego Złotą Palmą w Cannes, z jedną z największych ról De Niro oraz równie głośną kreacją Jodie Foster jako nastoletniej prostytutki.

ycipk-472vgm

Film opowiada historię weterana wojny w Wietnamie, której doświadczenie nie pozwala mu już na normalne funkcjonowanie w społeczeństwie, i obnaża przy okazji jeden z wielu amerykańskich mitów. Reżyser wielokrotnie później będzie kontynuował swoistą misję demistyfikacji Ameryki, jej wartości i mitów narosłych wokół niej.

Już wówczas wypracowany został specyficzny styl Scorsesego, charakteryzujący się niepokojącym rytmem, dynamiczną, zsubiektywizowaną narracją, niezwykle pogłębioną psychologią bohaterów, dokumentalizmem w rejestracji rzeczywistości. W 1977 zrealizował musicalowy „New York, New York” z Lizą Minelli i Robertem De Niro w rolach głównych, zaś* w 1980 – jeden z najsłynniejszych obrazów reżysera, z kolejną brawurową kreacją De Niro jako słynnego boksera – „Wściekły byk”*.

Scorsese znów wraca tutaj do atmosfery włoskiej dzielnicy Nowego Jorku, co stwarza doskonałą okazję do poruszenia m.in. problematyki związanej z tożsamością (także etniczną) jednostki w wielokulturowym „tyglu” Ameryki. Film był pierwszym obrazem Scorsesego dostrzeżonym przez amerykańską krytykę – otrzymał nominację do Złotego Globu i Oskara za reżyserię.

Mimo rozgłosu na całym świecie, statusu jednego z najważniejszych reżyserów światowego kina, wielu wybitnych dzieł i nagród za całokształt twórczości, na statuetkę Amerykańskiej Akademii musiał czekać prawie 30 lat, otrzymując po drodze nominacje do Oskara: za reżyserię kontrowersyjnej i długo planowanej adaptacji „Ostatnie kuszenie Chrystusa” (1988), nominacje za scenariusz i reżyserię gangsterskiego filmu „Chłopcy z ferajny” (1990), za scenariusz adaptowany do filmu „Wiek niewinności” (1994), za reżyserię „Gangów Nowego Jorku” (2002) i „Aviatora” (2004).

W 1991 roku triumfował w Europie - podczas rozdania nagród Brytyjskiej Akademii oraz na MFF w Wenecji – jego „Chłopcy z ferajny” zdobyły nagrody BAFTA za scenariusz, reżyserię oraz najważniejszą – dla najlepszego filmu, a sam Scorese – dostał Srebrnego Lwa weneckiego dla Najlepszego Reżysera. W 1985 roku zdobył nagrodę w Cannes za reżyserię komediowego filmu „Po godzinach” (był też nominowany do Złotej Palmy).

ycipk-472vgm

Nominację do nagrody głównej canneńskiego festiwalu otrzymał też wcześniejszy, komediowy film „Król dowcipu” (1983), do Złotego Niedźwiedzia na Berlinale nominowany był z kolei jego moralitetowy remake thrillera z lat 60-tych „Przylądek strachu” (1991). W latach 90-tych Scorseze zrealizował też m.in. widowiskowy film poświęcony życiu Dalajlamy „Kundun” (1997), głośne „Kasyno” (1995) z Sharon Stone w jednej z głównych ról oraz „Ciemną stronę miasta” (1999) z Nicolasem Cage’em.

„Gangi Nowego Jorku” (2002) przyniosły mu pierwszy Złoty Glob za reżyserię, film odniósł jednak spektakularną porażkę podczas rozdania Nagród Akademii, nie otrzymując – mimo 10 nominacji - żadnego Oskara.* Reżyser nie został też w pełni doceniony za reżyserię głośnego „Aviatora”* (11 nominacji, 5 statuetek), opowiadającego historię życia ekscentrycznego wynalazcy i milionera Howarda Hughesa (Leonardo DiCaprio). Dopiero realizacja „Infiltracji” (2007) przyniosła długo wyczekiwane – może nawet bardziej przez krytykę i fanów, niż samego reżysera – Oskary za reżyserię i najlepszy film, a także Złoty Glob i nominację do BAFTA dla Najlepszego Reżysera. Film nie jest jednak dziełem oryginalnym – to remake hongkońskiej produkcji z 2002 roku. Z faktu tego wypłynęło niezadowolenie ze strony części krytyki, której nie w smak były nagrody dla tak wybitnego reżysera, za realizację tak wtórnego dzieła.

W 2010 roku mogliśmy na dużym ekranie obejrzeć najnowszy film Scorsese - "Wyspa tajemnic". Ten dobrze przyjęty przez krytyków i publiczność obraz, rozgrywa się w latach pięćdziesiątych XX wieku, na Wyspie Zatoki Bostońskiej. Usytuowany jest tam szpital dla chorych psychicznie pacjentów. Po zniknięciu jednej z pacjentek, zostaje wszczęte śledztwo.

Scorsese jest laureatem nagród za całokształt twórczości: nagrody Amerykańskiego Instytutu Filmowego (1997), Honorowego Césara (2000), Gotham Award (2003), nagrody stowarzyszenia krytyków Las Vegas (1998), czy wreszcie - honorowego Złotego Lwa na MFF w Wenecji (1995).

Scorsese jest nie tylko wyśmienitym reżyserem i (rzadziej) współscenarzystą, ale też producentem i aktorem. Oprócz częstych występów w większości własnych filmów, pojawił się m.in. w muzycznym filmie biograficznym „Anna Pawłowa” (1983), dramacie „Czarna lista Hollywood” (1991), czy w głośnym „Quiz Show” (1994) Roberta Redforda.

ycipk-472vgm

Wyprodukował kilka swoich filmów, ponadto był też producentem komedii z Robertem De Niro „Dziewczyna gangstera” oraz nominowanego do Emmy i BAFTA biograficznego filmu telewizyjnego o Bobie Dylanie „Bez stałego adresu: Bob Dylan” (2005).* W 2010 roku wyreżyserował film z Leonardo DiCaprio pt. "Wyspa tajemnic"*, a rok później film "3D Hugo i jego wynalazek".

Często współpracuje z takimi aktorami, jak Robert De Niro, Joe Pesci, Harvey Keitel. W ostatnich czasach czołowym aktorem Scorsesego stał się Leonardo DiCaprio.

Jego nieżyjący już rodzice – ojciec Charles i matka Catherine często występowali w jego filmach (m.in. w dokumentalnym „Italianamerican” 1974, w „Chłopcach z ferajny” i innych). Scorsese jest reżyserem pamiętnego teledysku Michaela Jacksona „Bad”. Scorsese był czterokrotnie żonaty, m.in. z aktorką Isabellą Rossellini i producentką Barbarą de Fina. W 1999 r. poślubił Helenę Morris. Jest ojcem trzech córek.

ycipk-472vgm
ycipk-472vgm