Roman Wilhelmi - Najnowsze informacje

Trwa ładowanie...
Zdjęcie
Podziel się

Wybitny polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny. Charakterystyczny i łatwo rozpoznawalny, największą sławę zdobył jako tytułowy bohater serialu „Kariera Nikodema Dyzmy” oraz dozorca w komediowym serialu Stanisława Barei „Alternatywy 4”. W plebiscycie tygodnika „Polityka” na najważniejszych aktorów polskich XX wieku zajął 8 miejsce.

Urodził się 6 czerwca 1936 roku w Poznaniu. Studiował na warszawskiej PWST, którą ukończył w 1958 roku.

Jeszcze w tym samym roku zaangażował się do warszawskiego Teatru Ateneum, w którym spędził prawie 30 lat, by od 1986 roku aż do śmierci związać się z Teatrem Nowym w Warszawie.

W 1955 roku wystąpił w znanej krótkometrażówce Jerzego Hoffmana i Edwarda Skórzewskiego „Uwaga, chuligani!”.

Na dużym ekranie zadebiutował w 1957 roku w epizodycznej roli w filmie Andrzeja Munka „Eroica”.

Zagrał jeszcze w „Krzyżakach” (1960) Aleksandra Forda, w „Dziś w nocy umrze miasto” (1961) Jana Rybkowskiego i obok Zofii Kucówny w melodramacie „Wiano” (1963) Jana Łomnickiego, zanim nie pojawił się w pierwszej, przełomowej pod względem popularności roli Olgierda w serialu „Czterej pancerni i pies” (1966, Nagroda Ministra Obrony Narodowej I stopnia).

W kolejnych latach grał w filmach wojennych („Westerplatte” 1967 Stanisława Różewicza, „Nagrody i odznaczenia” 1973 Jana Łomnickiego), często pojawiając się również w produkcjach dla dzieci i młodzieży w reżyserii Stanisława Jędryki („Do przerwy 0:1” 1969, „Wakacje z duchami” 1970, „Stawiam na Tolka Banana” 1973).

W 1975 roku zagrał Antoniego Pochronia w ekranizacji „Dziejów grzechu” Żeromskiego w reżyserii Waleriana Borowczyka oraz stworzył wybitną kreację w „Zaklętych rewirach” Janusza Majewskiego z udziałem Marka Kondrata, po raz pierwszy otrzymując Nagrodę za pierwszoplanową rolę męską na FPFF w Gdyni.

Lata 1976-77 to udział w serialach TV „Parada oszustów” Grzegorza Lasoty i „Zaklęty dwór” Antoniego Krauze.

W 1978 roku zagrał drugoplanową rolę Brońskiego w „Bez znieczulenia” Andrzeja Wajdy, rok później wystąpił obok Krzysztofa Majchrzaka i Poli Raksy w „Arii dla atlety” Filipa Bajona (1979), a w 1980 roku stworzył wybitną kreację w „Ćmie” (1980) Tomasza Zygadły, która przyniosła mu drugą Nagrodę za pierwszoplanową rolę męską na FPFF w Gdyni oraz dwie nagrody (dla Najlepszego Aktora oraz nagrodę dziennikarzy radzieckich) na MFF w Moskwie. Rok 1980 to jedna z najsłynniejszych kreacji aktora w serialu „Kariera Nikodema Dyzmy” Jana Rybkowskiego i Marka Nowickiego (Złoty Ekran za wybitne osiągnięcia artystyczne w dziedzinie aktorstwa telewizyjnego) oraz występ u Janusza Morgensterna w „Mniejszym niebie”.

Rok 1981 – rola kapitana w „Okolicach spokojnego morza” Zbigniewa Kuźmińskiego, gwiazdorski udział w filmie sensacyjnym „Zapach psiej sierści” Jana Batorego oraz nagrodzony na MFF Fantastycznych w Trieście i Madrycie, pierwszoplanowy występ w produkcji Piotra Szulkina „Wojna światów – następne stulecie” z udziałem Krystyny Jandy.

W 1982 roku ponownie spotkał się z Tomaszem Zygadło na planie „Odwetu” z Leonem Niemczykiem, a w 1983 – z Markiem Nowickim na planie horroru „Widziadło”, jednak w dekadzie lat 80-tych najbardziej zasłynął dzięki roli dozorcy Stanisława Anioła w serialu Stanisława Barei „Alternatywy 4” (1983).

Później pojawił się jeszcze m.in. u Wojciecha Wójcika w sensacyjnym obrazie „Prywatne śledztwo” (1986) oraz u Michała Trelińskiego w „Zadzie wielkiego wieloryba” (1987), zanim zagrał ostatnią rolę filmową w „Błękitnej nucie” (1990) Andrzeja Żuławskiego z Januszem Olejniczakiem w roli Chopina i Sophie Marceau w roli Solange.

Oprócz ról filmowych, Wilhelmi stworzył wiele niezapomnianych, wielokrotnie nagradzanych kreacji dramatycznych – zarówno na deskach rozlicznych teatrów jak i w spektaklach Teatru TV, z którym był związany od 1956 roku.

Do jego najczęściej wspominanych teatralnych ról należą: rola Stanleya Kowalskiego w inscenizacji „Tramwaju zwanym pożądaniem”, tytułowa rola w adaptacji ibsenowskiego „Peer Gynta” (1970), kreacja prokuratora Scurvy’ego w „Szewcach” (1971) Witkacego, rola McMurphy’ego w „Locie nad kukułczym gniazdem” (1977), tytułowe kreacje w „Śmierci Dantona” (1982), „Edwardzie II” i „Fauście” (1989). W 1980 roku zagrał Józefa K. w telewizyjnej inscenizacji „Procesu” Kafki w reżyserii Agnieszki Holland i Laco Adamika, a w 1990 roku stworzył genialny duet aktorski jako Fryderyk Haendel, z Januszem Gajosem w roli Bacha, w spektaklu Teatru TV „Kolacja na cztery ręce” w reżyserii Kazimierza Kutza.

W 1979 roku dostał nagrodę Prezesa Rady Ministrów II stopnia za kreacje aktorskie. Zmarł 3 listopada 1991 roku w Warszawie. Został pochowany ba Cmentarzu Wilanowskim.

Data urodzenia

06.06.1936

Miejsce urodzenia

Poznań, Polska

Data śmierci

03.11.1991

Filmografia

Bez znieczulenia (Broński)

Wojna światów - następne stulecie (Iron Idem)

Odwet (1982) (Świdrycki)

Klątwa doliny węży (Traven)

Ćma (Jan)

Dzieje grzechu (Antoni Pochroń)

Aria dla atlety (Bolcio Rogalski)

Prywatne śledztwo (Rafał Skonecki)

Tajny detektyw (Złodziej Władysław Trzpil)

Zielona miłość (Błażej Morawiecki)

Ile jest życia (Marek Godzwon)

Zaklęte rewiry (Fornalski)

Wielka, większa i największa (Mieszkaniec planety układu Vega)

Zapach psiej sierści (Paweł)

Widziadło (Piotr Strumieński)

Orzeł (Marynarz na Orle)

Eroica (powstaniec)

Dziś w nocy umrze miasto (Francuz)

Mniejsze niebo (Artur)

Błękitna nuta (Adalbert Grzymała)

Jesienią o szczęściu

Okolice spokojnego morza (kapitan Roman Markowski)

Sam na sam (ginekolog)

Zaklęty dwór (Żwirski)

S. O. S.

Sprawa Gorgonowej (Henryk Zaremba)

Rykowisko (Wiktor Szałaj)

Porwanie (1985)

Nagrody i odznaczenia (kpt Szpak)

Paragon gola

Westerplatte

Mąż pod łóżkiem (młodzieniec)

Życie raz jeszcze

Wiano (Staszek)

Krzyżacy (Jamont)