Jackie Chan
Jeden z najbardziej kasowych i znanych na świecie gwiazdorów pochodzenia azjatyckiego. Aktor, reżyser, scenarzysta i producent. Jego nazwisko popularne jest w całym świecie filmowym, gdzie pozostaje synonimem niezwykłych scen kaskaderskich i błyskotliwych gagów. Gatunkiem charakterystycznym dla Chana są pełne popisów akrobatyczno-walecznych komedie akcji.
Urodził się 7 kwietnia 1954 roku w Hongkongu w rodzinie robotniczej, jako Kong-sang Chan. Kiedy miał siedem lat, zaczął chodzić do pekińskiej szkoły operowej. Przez następne dziesięć lat pobierał lekcje gimnastyki, akrobatyki, sztuk walki, władania bronią, tańca, śpiewu i aktorstwa. Studiował w Chinese Drama Academy w Hongkongu.
Po ukończeniu szkoły przez pewien czas mieszkał z rodzicami, pracownikami ambasady amerykańskiej, w Australii. Później powrócił do kraju, gdzie rozpoczął pracę w kaskaderskim studiu Shaw Brothers, bardzo szybko awansując.
W trakcie realizacji jednego z filmów dostrzeżono talent Chana i powierzono mu pierwszą poważną rolę w filmie „Little Tiger from Canton” (1971).
W kolejnych latach brał udział w wielu filmach (na planie jednego z nich spotkał samego Bruce’a Lee), z który żaden nie dał mu możliwości pokazania pełni talentu. Dopiero dwie produkcje z 1978 roku – „Wąż w cieniu orła” i „Pijany mistrz” odmieniły losy Chana.
Dzięki udziałowi w tych dwóch filmach aktorowi udało się stworzyć swój własny rodzaj komedii, który miał zmienić przemysł filmowy Hong Kongu.
W 1980 roku Jackie Chan zadebiutował jako reżyser filmu „Młody mistrz”, będącego początkiem długoletniej współpracy z producentem Raymondem Chowem, którego firma - Golden Harvest Films – wyprodukowała wszystkie kolejne filmy Chana.
** Międzynarodowy sukces „Młodego mistrza” zadecydował o wyjeździe Chana do Stanów Zjednoczonych, gdzie jeszcze w tym samym roku wystąpił w filmie „Wielka rozróba”(1980) , rok później pojawiając u boku takich gwiazd jak Burt Reynolds i Roger Moore w „Wyścigu armatniej kuli”(1981).**
Chan powrócił do domu bogatszy o doświadczenie wyniesione z realizacji filmów w USA. Stało się to widoczne w filmie „Project A” (1983), komedii akcji, która kończy się pierwszą sceną nakręconą w uznaniu dla zasług amerykańskich komików kina niemego (w tym przypadku chodziło o zacytowanie klasycznej, kaskaderskiej sceny na tarczy zegara, którą w oryginale nakręcił Harold Lloyd w filmie „Safety Last”).
Chan w tym okresie dwukrotnie przebywał w Stanach, kręcąc filmy: „Wyścig Gumowej Kuli 2” (1984) i „The Protector” (1985). W 1986 roku jego „Policyjną opowieść” zakwalifikowano do konkursu nowojorskiego festiwalu filmowego. Był to generalnie czas nagłego wzrostu zainteresowania filmami „made in Hong Kong”, z produkcjami Chana włącznie.
Popularnością i uznaniem cieszyły się więc kolejne sequele „Policyjnej opowieści” (1988, 1993) i „Projektu A” (1987).
Chan, którego inspiracją od dawna byli legendarni komicy kina niemego, jak Buster Keaton, czy Harold Lloyd, stworzył własny, unikatowy styl filmowy, łączący w jedno humor i niebezpieczne sekwencje kaskaderskie. W ich realizacji pomagali mu stali współpracownicy: reżyser John Woo, Kirk Wong, Tsui Hark, Stanley Tong i aktorka Michelle Yeoh.
** Od ponad 10 lat zdobywa jeszcze większe uznanie i sławę na skalę międzynarodową, dzięki udziałowi w filmach kręconych w Ameryce - począwszy od zrealizowanej w Kanadzie „Draki w Bronksie” (1994), przez hollywoodzkie „Godziny szczytu” (1998, Blockbuster Entertainment Award i MTV Movie Award dla Najlepszego Aktorskiego Duetu wraz z Chrisem Tuckerem) oraz sequele „Godziny szczytu 2” (2001, MTV Movie Award za Najlepszą Walkę z Chrisem Tuckerem) i „Godziny szczytu 3” (2007); „Kowboja z Szanghaju” (2000) z Owenem Wilsonem i Lucy Liu oraz sequel filmu „Rycerze z Szanghaju” (2003), aż po „Smoking” (2002) z Jennifer Love Hewitt, „Medalion” (2003) z Claire Forlani i „W 80 dni dookoła świata” (2004).**
Jackie Chan jest bohaterem serii komiksów, gwiazdą filmu rysunkowego i bohaterem gry przeznaczonej na konsolę Sony PlayStation. Jest też laureatem wielu nagród filmowych.
** Wyróżniono go Asia-Pacific Film Festival Award (1993) i nagrodą filmową MTV za całokształt twórczości (1995), a także najwyższym zaszczytem, jakiego można dostąpić w Hollywood - odcisk jego stóp, dłoni i nosa (!) widnieje przed wejściem do sławnego hollywoodzkiego Teatru Chińskiego. W ciągu wszystkich lat swojej kariery wielokrotnie był nominowany, a bardzo często był też laureatem Hongkońskich Nagród Filmowych. W 2005 roku został uhonorowany Specjalną Hongkońską Nagrodą Filmową za dokonania życia. W 1999 roku otrzymał tytuł Aktora Roku podczas Hollywood Film Festival, w 2000 roku był nominowany do Daytime Emmy za udział w dokumentalnym filmie TV „Przygody Jackie Chana”, a w 2005 roku otrzymał Specjalną Nagrodę Jury Festiwalu Filmowego Asia-Pacific. ** Jedną z ostatnich produkcji z udziałem Chana jest przygodowy film akcji fantasy „The Forbidden Kingdom” (2008) z Jetem Li.
Jest właścicielem wytwórni Golden Way oraz szefem stowarzyszenia Jackie Chan Stuntmen Association.
