John Gielgud

Urodził się 14 kwietnia 1904 roku w Londynie, jako potomek polskiego imigranta. Studiował w słynnej Royal Academy of Dramatic Arts w Londynie.

W filmie debiutował jeszcze w epoce kina niemego, w filmie „Who Is the Man?” (1924).

Później wystąpił co prawda w kilku filmach (m.in. „Secret Agent” Hitchcocka 1936), jednak generalnie, przez kolejne dwie dekady energię skupiał raczej na twórczości teatralnej, niż filmowej (w tym również jako reżyser).

W 1930 roku po raz pierwszy zagrał na scenie „Hamleta” - była to tylko jedna z wielu genialnych kreacji z repertuaru Szekspira, które począwszy od lat 50-tych tworzył również w kinie i TV.

Najsłynniejsze filmowe adaptacje z jego udziałem to m.in.: „Hamlet” (1948) i „Ryszard III” (1955) w reżyserii Laurence’a Oliviera, „Juliusz Cezar” w reżyserii Josepha L. Mankiewicza (1953, BAFTA), „Romeo i Julia” (1954), „Falstaff” (1965) Orsona Wellesa, „Księgi Prospera” (1991) Petera Greenawaya (wg „Burzy”) i „Hamlet” (1996) Kennetha Branagha.

Wystąpił też w wielu filmowych adaptacjach innych sztuk. W 1964 roku zagrał obok Petera O’Toole’a i Richarda Burtona w ekranizacji „Becketa”, otrzymując pierwszą nominację do Oscara, a w 1975 roku zagrał starego kardynała w ekranizacji sztuki Bertolda Brechta „Galileo”, w reżyserii Josepha Loseya.

W 1974 roku pojawił się w słynnej adaptacji „Morderstwa w Orient Ekspresie” Sidneya Lumeta, z udziałem Ingrid Bergman, Seana Connery i Lauren Bacall, otrzymując drugą BAFTA.

Rok 1977 to występ u Alaina Resnais w „Opatrzności” z udziałem Dirka Bogarde’a i Ellen Burstyn, 1979 – tytułowa rola w filmie Andrzeja Wajdy „Dyrygent” z Krystyną Jandą i Andrzejem Sewerynem, a 1980 – rola u boku Anne Bancroft, Johna Hurta i Anthony’ego Hopkinsa w głośnym filmie Davida Lyncha „Człowiek słoń”.

Nagrodę Akademii, Złoty Glob, nominację do BAFTA, liczne nagrody krytyków i ogólne uznanie przyniosła mu drugoplanowa rola lokaja w komedii „Artur” (1981) Steve’a Gordona, z Lizą Minnelli, Geraldine Fitzgerald i Dudleyem Moorem.

Dobrze przyjęto też jego występ u boku Meryl Streep w „Obfitości” Freda Schepisi (1985, nominacja do BAFTA, liczne nagrody krytyków).

W latach 80-tych zebrał kilka nagród i nominacji za występy telewizyjne.

Rola w „Brideshead Revisited” z Jeremym Ironsem (1981) przyniosła mu kolejną nominację do BAFTA oraz pierwszą – do Emmy.

** Złoty Glob oraz nominację do Emmy dostał za udział w mini- serialu „Wojna i pamięć” (1988), a Emmy i nominację do BAFTA – za rolę w mini- serialu „Summer’s Lease” (1989).**

W 1995 roku zagrał w „Rycerzu króla Artura” z Seanem Connery, Richardem Gere i Julią Ormond, a w 1998 – w telewizyjnej wersji tej samej legendy, zatytułowanej „Merlin” z Samem Neillem i Heleną Bonham Carter.

Za rolę w muzycznym obrazie „Blask” (1996) z Geoffreyem Rushem otrzymał ostatnią nominację do BAFTA.

W tym samym roku wystąpił u Jane Campion w „Portrecie damy” (1996) z Nicole Kidman, Christianem Balem i Johnem Malkovichem, a dwa lata później ponownie spotkał się z Rushem na planie głośnego filmu kostiumowego Shekhara Kapura „Elizabeth” (1998) z Cate Blanchett w roli głównej.

Zmarł 21 maja 2000 roku w Wotton Underwood, w hrabstwie Buckinghamshire w Wielkiej Brytanii.

Zostanie zapamiętany jako najwybitniejszy XX-wieczny odtwórca roli Hamleta, w którą wcielił się ponad 500 razy.

** Za swoje zasługi artystyczne, w 1953 roku został uhonorowany przez królową brytyjską zaszczytnym tytułem szlacheckim „Sir”.**