cenzura

"Wojna domowa" zadebiutowała w telewizji 61 lat temu i szybko zdobyła ogromną popularność. Serial Jerzego Gruzy opowiadał o codziennych konfliktach nastolatków z dorosłymi, ale jego własna historia również nie była pozbawiona zawirowań. Produkcja zakończyła się po zaledwie 15 odcinkach, a losy niektórych członków obsady okazały się znacznie bardziej dramatyczne niż perypetie ich ekranowych bohaterów.

W październiku 1999 r. na ekranach kin pojawił się "Podziemny krąg" Davida Finchera. Jak to dość często bywa w przypadku filmów uznawanych dziś za kultowe, w kinach okazał się klapą. W wielu krajach zmagał się także z cenzurą i dopiero w tym roku widzowie mogli obejrzeć w kinach pierwotną wersję reżysera.

Jak po ponad 50 latach od premiery kultowych "Diabłów" wygląda Vanessa Redgrave? Kontrowersyjny film znów trafia do kin, a wraz z nim powraca zainteresowanie legendarną aktorką. Choć upływ czasu jest widoczny gołym okiem, artystka nie straciła nic ze swojej dawnej elegancji.

W tym miesiącu w polskich kinach widzowie będą mogli obejrzeć głośny, kontrowersyjny, bluźnierczy dramat historyczny Kena Russella "Diabły". 55 lat po premierze, po raz pierwszy będzie wyświetlany w nieocenzurowanej wersji.

Muzułmańscy aktywiści z Birmingham opublikowali nagranie potępiające Johna Cleese’a przed jego planowanym występem w tym mieście. Zarzucają mu propagowanie poglądów antyislamskich. Sprawa została też zgłoszona do Prevent. Jest to brytyjski program rządowy, którego celem jest interwencja w sytuacjach, gdy osoba podejrzana jest o radykalizację poglądów lub zaangażowanie w działalność terrorystyczną.

Aktorka Florence Pugh opublikowała na Instagramie ostry wpis dotyczący sprawy domniemanego gwałtu zbiorowego na uniwersytecie Cornell. Następnie poinformowała, że jej post został "ocenzurowany" przez platformę.

60 lat temu została wydana książka "The Joys of a Woman", w Polsce bardziej znana pod tytułem "Emmanuelle". Literacki erotyk stał się bestsellerem we francuskich księgarniach, ale światowy rozgłos zdobył dopiero kilka lat później po premierze filmu, który wywołał małą rewolucję obyczajową.

Cenzura związana z dopuszczaniem filmów do kin kojarzy nam się z czasami PRL-u i komunistycznym systemem, w którym władza decydowała, jakie treści mogą trafić do widzów. Historia pokazuje jednak, że ograniczanie dostępu do filmów z powodów politycznych nie było wyłącznie domeną państw komunistycznych. Władze we Francji zakazały filmu Stanleya Kubricka "Ścieżki chwały" aż na 18 lat.

"Poczułem się jak w najczarniejszych czasach systemów totalitarnych. To jest naplucie mi w twarz" – powiedział w rozmowie z Onetem Daniel Olbrychski po tym, jak Ministerstwo Kultury zablokowało jego udział w jury Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Sprawa błyskawicznie nabrała rozgłosu.

Kontrowersyjny thriller "Citizen Vigilante" z Armie'em Hammerem właśnie doczekał się nietypowej premiery. Po tym, jak film nie otrzymał zgody na normalną dystrybucję w Niemczech, jego reżyser Uwe Boll udostępnił go za darmo na platformie X. Elon Musk podał wpis dalej.

Nadchodzący horror "Martwe zło: Ogień" trafi do kin w okrojonej wersji. Reżyser filmu musiał wyciąć jedną ze scen, ponieważ była ona zbyt drastyczna i brutalna. Dla fanów kina gore to jasny sygnał, że tej premiery nie można przegapić.

4 czerwca, po 27 latach od dnia premiery, jeden z najbardziej kultowych filmów przełomu wieków powraca do polskich kin. "Podziemny krąg" będzie można obejrzeć w wersji nieocenzurowanej. To ważna informacja, bo film Davida Finchera w wielu krajach zmagał się z cenzurą.

23 maja 1981 r. w Cannes odbyła się światowa premiera "Człowieka z żelaza". Obraz Wajdy otrzymał Złotą Palmę. Później trafił na polskie ekrany, ale po wprowadzeniu stanu wojennego władze PRL zamknęły kina, a film o strajkach i powstaniu "Solidarności" został zakazany. Zdążyło go jednak obejrzeć aż 5 mln widzów!

Sebastian Stan nie zamierza milczeć w sprawie Donalda Trumpa. Aktor, który w filmie biograficznym "Wybraniec" wcielił się w postać obecnego prezydenta USA, ostro skrytykował sytuację w swojej ojczyźnie, nazywając ją "naprawdę złym miejscem" i ostrzegając przed cenzurą.

14 maja 1984 r. na ekranach polskich kin pojawiła się "Seksmisja". Widzowie, z różnych powodów, oglądali film Juliusza Machulskiego z wypiekami na twarzy. Komedię obejrzało ponad 11 mln widzów. Tak dużego polskiego przeboju w kinach już później nie było.

W tym roku mija 60. rocznica powstania filmu "Ręce do góry" – jednego z najsłynniejszych "półkowników". Na premierę obraz Jerzego Skolimowskiego czekał aż 18 lat. Były jednak produkcje, na których zakaz rozpowszechniania ciężył dłużej, niż oficjalnie istniała PRL.

W tym roku polscy widzowie mają możliwość obejrzenia w kinach, jeśli nie jednej z najsłynniejszych, to na pewno jednej z najbardziej kontrowersyjnych komedii w historii. Zrealizowany przez grupę Monty Pythona "Żywot Briana" powrócił na duży ekran w zremasterowanej wersji.

25 lutego 1977 roku, a więc już blisko 50 lat temu, w kinach miał premierę jeden z najsłynniejszych polskich filmów - "Człowiek z marmuru". Jego scenariusz leżał na półce wiele lat, czekając na sprzyjający moment. W końcu historia z czasów stalinizmu doczekała się sfilmowania w epoce Gierka.

Jafar Panahi, znany irański reżyser, został skazany na rok więzienia oraz dwuletni zakaz opuszczania kraju. Wyrok zapadł zaocznie, a Panahi obecnie przebywa poza Iranem. W tym samym dniu, w którym ogłaszano wyrok, on odbierał nagrodę dla swojego nowego filmu.

2 listopada 1948 roku miała premierę druga wersja filmu "Zakazane piosenki". Dlaczego druga? Pierwszej zarzucona bowiem łagodzenie hitlerowskich zbrodni i niedostateczne oddanie grozy czasów okupacji. Na żądanie Ministerstwa Informacji i Propagandy wycofano ją z kin.

Miał premierę 60 lat temu. 24 października 1965 roku Telewizja Polska wyemitowała pierwszy odcinek "Wojny domowej". Serial cieszył się bardzo dużą popularnością, ale jego realizacja została przerwana. Nie spodobał się ówczesnemu I Sekretarzowi KC PZPR oraz innym wpływowym ludziom władzy.

Po przejęciu pełnej kontroli nad serią filmów o Jamesie Bondzie, Amazon postanowił "wyprostować" pewne sprawy związane z agentem Jej Królewskiej Mości. Po wyśmianej w mediach akcji ze zmianą plakatów, dodał na platformie Prime Video (także w jego polskiej wersji) nowe ostrzeżenie dla widzów filmów o agencie 007.

17 sierpnia 1979 roku odbyła się światowa premiera filmu "Żywot Briana". Cenzorzy od razu wzięli się do roboty. Chcieli wycinać bluźniercze sceny, podnosili ograniczenia wiekowe albo po prostu nie zgadzali się na dystrybucję. 46 lat od dnia premiery "Żywot Briana" wciąż musi zmagać się z cenzurą. Trochę inną niż w minionym stuleciu.

Indyjska komisja cenzury filmowej usunęła z "Supermana" dwie sceny pocałunków, w tym 33-sekundowy pocałunek w powietrzu, w celu uzyskania oznaczenia UA (dla widzów powyżej 13. roku życia). Decyzja wywołała falę krytyki i dyskusję na temat wolności słowa oraz standardów cenzury w Indiach.

W 1988 roku, po śmierci Stanisława Barei, Maciej Pawlicki napisał tak: "Barei zrobiliśmy krzywdę. My - sfora filmowych pismaków. (...) Bareja był tylko jeden. Jedyny w swoim zdumiewającym uporze zapisywania absurdów codzienności". Z tym, że reżyser "Misia" był jedyny w swoim rodzaju, trudno polemizować. Jego filmy to jeden z filarów polskiej popkultury.