ycipk-2x55j2
ycipk-2x55j2

Adam Hanuszkiewicz - Najnowsze informacje

Trwa ładowanie...
Zdjęcie
Podziel się
ycipk-2x55j2

Jedna z najbardziej znanych, legendarnych już postaci polskiego teatru. Aktor i reżyser teatralny, współzałożyciel Teatru Telewizji. Twórca wielu kontrowersyjnych przedstawień. Wieloletni dyrektor warszawskich teatrów: Powszechnego, Narodowego i Nowego.

Urodził się 16 czerwca 1924 roku we Lwowie. Jego ojciec walczył w oddziałach generała Józefa Hallera. Matka pochodziła z kupieckiej, lwowskiej rodziny i zajmowała się prowadzeniem najstarszego sklepu we mieście. We Lwowie spędził całe dzieciństwo i młodość, uczęszczając do tamtejszego, męskiego gimnazjum im. Stefana Batorego. Opuścił rodzinne miasto w 1944 roku, wyjeżdżając, już jako młody mąż i ojciec, do Rzeszowa. Tam wstąpił do szkoły aktorskiej i został adeptem w Teatrze imienia Wandy Siemaszkowej. W 1945 roku wyjechał do Jeleniej Góry, gdzie oficjalnie zadebiutował na deskach Teatru Dolnośląskiego w roli Wacława w „Zemście”. W 1946 roku zdał aktorski egzamin eksternistyczny w Łodzi, otrzymując dyplom z wyróżnieniem. Zanim związał się na dłużej z poznańskim Teatrem Polskim (1950-55), występował w Teatrach Dramatycznych w Krakowie i w Teatrze Rozmaitości w Warszawie. W 1951 roku zadebiutował jako reżyser socrealistycznej sztuki „Niespokojna starość” Leonida Rachmanowa na deskach poznańskiego Teatru
Nowego. Był reżyserem-samoukiem. W 1955 roku osiadł na stałe w Warszawie. Wsławił się jako jeden z najważniejszych twórców raczkującego wówczas Teatru Telewizji. Znacząco przyczynił się do rozwoju tej formy telewizyjnej, a w latach 1957-63 piastował stanowisko jej pierwszego naczelnego reżysera.

Po krótkiej współpracy z warszawskim Teatrem Polskim, związał się na dwanaście lat z Teatrem Powszechnym (od 1963 roku również jako dyrektor). To właśnie na deskach Powszechnego zrealizował pierwsze kontrowersyjne przedstawienia (m.in. „Wesela” i „Wyzwolenia” Wyspiańskiego, „Zbrodni i kary” Dostojewskiego, „Lalki” Prusa). Ich innowacyjność polegała na bardzo oryginalnym odczytaniu „klasycznych” tekstów, wzbogacaniu ich o współczesne elementy i obfitym korzystaniu z doświadczeń telewizyjnych. Jednym z najsłynniejszych przedstawień, zrealizowanych na scenie Teatru Powszechnego była adaptacja powieści Romana Bratnego „Kolumbowie. Rocznik 20” (1965). Cieszyło się ono ogromną popularnością wśród widzów – zostało zagrane ok. 250 razy. W 1968 roku został dyrektorem Teatru Narodowego w Warszawie. Ponieważ odbyło się to tuż po zdjęciu z afisza słynnych „Dziadów” i odwołaniu Kazimierza Dejmka z funkcji dyrektora, Hanuszkiewicz nie uniknął podejrzeń o kolaborację z władzami. Funkcję dyrektora piastował aż do 1982
roku. Jego przedstawienia cieszyły się dużym powodzeniem wśród publiczności. Twórca nadal czerpał z doświadczeń nabytych w pracy w telewizji, wykorzystywał w swoich spektaklach elementy kultury masowej, chętnie osadzał sztuki we współczesnym kontekście. Tworzył teatr popularny w dosłownym tego słowa znaczeniu, co u krytyków wzbudzało skrajnie odmienne emocje.

Jako jedne z najważniejszych spektakli w swojej reżyserskiej karierze uważa m.in. wystawiane właśnie na scenie Narodowego sztuki: „Wesele” wg Wyspiańskiego (1974) i „Norwid” wg Cypriana Kamila Norwida (1970). Poza tym wyreżyserował tam m.in. „Makbeta” i „Hamleta” Szekspira, „Antygonę” Sofoklesa, „Pana Tadeusza” i „Dziady część III” Mickiewicza, „Treny” Kochanowskiego, „Trzy siostry” i „Płatonowa” Czechowa, „Braci Karamazow” Dostojewskiego, „Męża i żonę” Fredry oraz „Sen srebrny Salomei”, „Kordiana” i słynną „Balladynę” Słowackiego, z bohaterami jeżdżącymi na motocyklach Hondy. Po odejściu z Narodowego współpracował z różnymi scenami w kraju i zagranicą (w Finlandii i Niemczech). W czasie stanu wojennego przyłączył się do aktorskiego bojkotu telewizji publicznej. W 1989 roku objął stanowisko dyrektora Teatru Nowego w Warszawie, gdzie wystawia głównie polski repertuar, pozostając wierny swojej dawnej idei tworzenia teatru. Mimo ogromnych przemian, jakie dokonały się w międzyczasie w tej dziedzinie sztuki,
pozostał jednym z najbardziej oryginalnych twórców w Polsce. Choć kino nigdy nie było domeną Hanuszkiewicza, ani jako reżysera, ani aktora, ma on w swoim dorobku kilka wartych wspomnienia ról filmowych. Jego debiutem na dużym ekranie była rola Władka w wojennym dramacie „Za wami pójdą inni...” Antoniego Bohdziewicza (1949). W 1961 roku wystąpił aż w dwóch głównych rolach: w psychologiczno-wojennym „Czasie przeszłym” Leonarda Buczkowskiego oraz u boku Ewy Krzyżewskiej w „Zuzannie i chłopcach” Stanisława Możdżeńskiego. Rok później wyreżyserował i wystąpił w jednej z nowelek powstałych w ramach telewizyjnego cyklu „Spóźnieni przechodnie”.

Później pojawiał się na ekranie sporadycznie, raz na kilkanaście lat. Zagrał Romea w politycznym obrazie „Ręce do góry” Jerzego Skolimowskiego (1967), dyrektora teatru w noweli „Literat” Barbary Sass, powstałej w ramach cyklu „Obrazki z życia” (1975) i profesora w szkole teatralnej w „Dekalogu IV” Krzysztofa Kieślowskiego (1988). W 2001 roku wziął udział w „Listach miłosnych” Sławomira Kryńskiego i w ekranizacji „Przedwiośnia” Stefana Żeromskiego, w reżyserii Filipa Bajona, gdzie wcielił się w rolę hrabiego Storzana. W tym samym roku zaliczył też swój debiut serialowy, jako senior rodu Winterów w „Marzeniach do spełnienia” (2001-2002). Ma na swoim koncie, liczone w dziesiątkach, nagrody i odznaczenia za swoją działalność na artystyczną. Począwszy od Złotego Krzyża Zasługi, uhonorowano go m.in.: Medalem KEN, odznakami: „Zasłużony działacz kultury” oraz „Zasłużony dla kultury narodowej”, Komandoriami Orderu Odrodzenia Polski i Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. Pięciokrotnie został
laureatem Złotego Ekranu za spektakle telewizyjne. Trzykrotnie nagrodę wręczył mu Przewodniczący d/s Radia i Telewizji, dwa razy otrzymał dyplom (w tym jeden honorowy) Ministra Spraw Zagranicznych za zasługi w propagowaniu polskiej kultury za granicą, dwukrotnie został laureatem Nagrody Państwowej I stopnia (zespołowo i indywidualnie).

ycipk-2x55j2

Wśród jego nagród znajdują się też m.in.: Superwiktor’96, Srebrna Łódka, Buława Hetmańska, Medal Moniuszkowski, nagroda im. Boya Klubu Krytyki Teatralnej, nagroda miasta stołecznego Warszawy, laury Kaliskich Spotkań Teatralnych i Opolskich Konfrontacji Teatralnych, a także nagroda „Q” przyznawana przez „Qchnię Artystyczną” za „absolutnie rewelacyjne wprowadzenie żywego postmodernizmu do PRL, kiedy jeszcze nikomu się to nie śniło”. W 2002 roku otrzymał statuetkę „Gwiazdy Telewizji Polskiej” za „stworzenie teatru telewizji jako odrębnej kategorii sztuki”. Była to jedna z nagród wręczonych z okazji 50-lecia TVP . W 2008 roku został wyróżniony Nagrodą Honorową Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za całokształt dokonań artystycznych. Jest honorowym obywatelem Jeleniej Góry. Ma tytuł doctora honoris causa Uniwersytelu Opolskiego.

Data urodzenia

16.06.1924

Miejsce urodzenia

Lwów

Data śmierci

04.11.2011

Reżyser
Filmografia

Przedwiośnie (2001) (Hrabia Storzan)

Listy miłosne (2001) (Pan Stanisław, chory w szpitalu)

Dekalog, cztery (1988) (profesor)

Czas przeszły (1961) (Fram)

Żołnierz zwycięstwa (1953) (Żołnierz hiszpański)

Za wami pojdą inni (1949) (Władek)

Zuzanna i chłopcy (1961) (Marek Brenert)

Ręce do góry (1981) (Romeo)

Przedwiośnie (serial) () (Hrabia Storzan)

Trzy po trzy (1977) (reżyseria, scenariusz)

Spóźnieni przechodnie (1962) (występuje w roli samego siebie , aktora grającego w kręconym filmie)

Obrazki z życia (1975) (dyrektor teatru)

ycipk-2x55j2
ycipk-2x55j2
ycipk-2x55j2